مسئوليت مدني دولت

محمد باقر حسيني/ كارشناسي حقوق

مقدمه

 مفهوم مسئوليت مدني

بحث ما در مورد مسئوليت مدني دولت است  اما قبل از ورود به اصل بحث بايد معني و مفهوم مسئوليت مدني را شناخت . مبسوط در ترمينولوژي حقوق مسئوليت مدني را به دو معني آورده است :

1- ضرر و زيان ناشي از جرم كه بايد طي دعوا ي مدني از دادگاه خواسته شود.

 2- مسئوليت عمل غير در خارج موارد كيفري مانند مسئوليت پدر نسبت به عمل اطفال خود .1

در مجموع انسان وقتي از نظر مدني مسئول طلقي  مي شود كه ملزم باشد آثار و نتايج ضرر وارد به ديگري را جبران نمايد .2

مسئوليت مدني يا ناشي از قرار داد است كه در صورتي كه با عدم اجراي قرار داد خسارتي را وارد كند بايد آنرا جبران نمايد و يا ناشي از غير قرار داد است كه انسان در اثر تخطي از تكاليف عام خسارتي را به ديگران وارد مي كند .

مسئوليت مدني مفهومي است كه با ورود ضرر و حصول زيان معنا پيدا مي كند و بر اساس آن، زيان وارده بايد جبران شود. البته اين اصل كه زيان زننده بايد از عهده زيان وارده برآيد، در روابط ميان اشخاص حقيقي و افراد، يك اصل مسلم و عقلايي به شمار مي رود و

                    اصولا قوام معاملات و داد و ستدهايرايج ميان مردم بر اين مبنا شكل مي گيرد كه در صورت ضرر وزيان، زيان زننده ملزم به جبران آن خواهد بود...  بنابراين، مسئوليت مدني، هم يك اصل عقلايي، هم يك حكم شرعي و هم يك قاعده حقوقي است كه تضمين كننده خسارات و زيان هاي احتمالي ناشي از قصور يا تقصير افراد در معاملات و قراردادها و نيز خسارات ناشي از اعمال زيان آوري است كه خارج از قرارداد صورت مي گيرد.3

فصل اول :

مسئوليت مدني دولت

مفهوم مسئوليت مدني دولت

باعنايت به مفهوم مسئوليت مدني، معناي مسئوليت مدني دولت هم روشن مي شود . و آن اينكه خسارت هايي كه از جانب دولت و مؤسسات دولتي به افراد وارد مي شود بايد از سوي آنها جبران شود به عبارتي بنا بر اصل مسئوليت مدني دولت ، دولت در  ازاي اعمال و تصميم هاي خود در مقابل شهروندان پاسخگو يي مدني دارد و چنانچه دولت بنا به مصلحت ، تصميمي اتخاذ كرد و يا اقداماتي را انجام داد كه به نفع و صلاح ديد عموم مردم است ، هزينه ها و خسارتهاي وارده از اعمال دولت نيز نبايد بدون جبران باقي بماند و دولت از سوي جامعه موظف به جبران ضرر و زيان و خسارت هاي وارده به افراد، شركت ها و صنعت گران در اين زمينه است.

تاریخچه مسئولیت مدنی دولت

پذیرش مسئولیت مدنی دولت به گذشته های خیلی دور نمی رسد و بلکه مدتی کوتاه است که هم حکام و هم مردم پذیرفته اند و باور کرده اند که دولت و حاکمیت هم می تواند در قبال رفتار و اعمال خود مسئولیت مدنی داشته باشد. در گذشته، به دليل اينكه دولت داراي اقتدار برتر بود و از اين منظر، حريم دولت قدسي پنداشته مي شد، اصلا انتقاد يا اعتراض نسبت به دولت معنا نداشت، چه رسد به اينكه مردم دولت را به لحاظ اعمال و اقداماتش ملزم به پرداخت خسارت به افراد و اشخاص بدانند.

در گذشته عقیده عمومی بر این بود که دولت مصونیت دارد و نمی توان او را به علت اعمالی که انجام می دهد تحت تعقیب قرار داد. این افکار با اصل حاکمیت دولت موافق بود. ولی انتشار عقاید آزادی خواهی و احترام به حقوق افراد به این عقاید خاتمه داد و امروزه دولت مظهر عدالت و حافظ حق وانصاف است و خود را از اصول حقوقی مستثنی نمی کند. 4

در عصر حاضر بخاطر بوجود آمدن فضای باز سیاسی که در اکثر کشورها کم و بیش دیده می شود. مردم هم در برابر خسارات وارده از سوی دولت و حاکمیت به مردم حساسیت نشان داده و جبران آن را مطالبه می نمایند. و جبران خسارت را حق طبیعی شهروندی می دانند. که باید دولت در برابر آن پاسخگو باشد.

نظريه مسئول نبودن دولت در زماني كه دولت تنها وظيفه ناظر و پاسبان را به عهده داشت و فعاليت‌هاي اجتماعي و اقتصادي او محدود بود . شايد قابل قبول بود چون به علت عدم دخالت دولت در فعاليت‌هاي اقتصادي و اجتماعي امكان ايجاد خسارت دولت هم كم بوده است ولي با توجه به دخالت دولت در امور اقتصادي و اجتماعي ديگر اين نظريه نمي‌تواند مورد قبول باشد و دولت مانند هر شخص ديگري مسئول جبران خسارت‌هايي است كه متوجه افراد مي سازد. 5

گستره مسئوليت مدني دولت

در گذشته باور بر اين بوده كه مسئوليت دولت در برابر خسارات وارده مطلق نيست بلكه اعمال دولت يا مربوط به حاكميت است يا مربوط به اعمال تصدي . اعمال مربوط به حاكميت دولت اعمالي هستند كه در انجام آنها دولت حاكم و قدرت مطلق است و به وسيله آنها به مردم فرمان مي دهد و تحكم مي كند.

اعمال تصدي اعمالي هستند كه در آنها نشاني از قدرت سياسي دولت ديده نمي شود . بلكه دولت با همان شرايطي كه براي افراد مقرر شده عمل مي كند . به همين جهت اعمال مزبور از نظر حقوقي نظير اعمال افراد عادي است مثل خريد ، فروش ، اجاره و ...

طرف داران اين نظريه معتقدند كه دولت تنها در قبال اعمال مربوط به تصدي گري اش مسئول است و همانند مردم عادي بايد جبران خسارت كند . اما در قبال اعمال حكومتي خود مثل وضع قوانين يا آيين نامه و بر قراري ماليات و ... در برابر عوارض و خسارات ناشي از آن مسئوليتي ندارد .

اما امروزه اين نظريه ديگر طرفداران چنداني ندارد و مسئوليت قوه مجريه عموميت دارد و سلب مسئوليت از دولت منحصر به مواردي است كه قانون معين كرده است.6

به بياني ديگر ، از نظر حقوقي تنها اشخاص حقيقي داراي مسئوليت نيستند بلكه اشخاص حقوقي هم در قبال اعمال خود مسئول واقع مي‌شوند . يعني همانند اشخاص طبيعي مورد محاكمه قرار مي‌گيرند ، محكوم مي شوند ، ملزم به جبران خسارت وارده مي‌شوند و ... بنابراين از اين لحاظ تفاوتي بين شخص حقيقي و حقوقي نيست . حال بايد ديد كه آيا دولت به عنوان بزرگترين شخص حقوقي كشور از اين خصيصه برخوردار است يا خير؟دولت داراي اختيارات و وظايف وسيعي است . لذا دامنه فعاليت و ارتباطات آن بسيار گسترده‌تر از ساير شخصيت هاي حقوقي است و طبيعتا بايد مسئوليت وي از سايرين بيشتر و سنگين تر باشد زيرا با همه اينها گستردگي دامنه فعاليت‌ها و اختيارات بيشتري هم داشته لذا ممكن است اگر آن را فاقد مسئوليت بدانيم زمينه برخي سوءاستفاده‌ها را فراهم كرده باشيم بنابراين به همان اندازه كه دامنه فعاليت‌ها و اختيارات دولت مطرح است دامنه مسئوليت آن نيز در قبال اعمالش گسترده‌تر است .7

 

پی نوشت:

۱. مبسوط در ترمينولوژي حقوق ص3329

2 . ميشل لور راسا – مسئوليت مدني ص29

3 . عبدالعلي محمّدي - مسئوليت مدني دولت بر مبناي قاعده اتلاف- فقه اهل بيت ، شماره ۲۲- http://www.iranbar.org/ph1151.php#490

4 . منوچهري – حقوق اداري ص407

5 . ميتراضرابي- مسئوليت مدني دولت و جبران خسارت توسط آن-  www.shahrefarda.com

6 . منوچهري – حقوق اداري ص413

7 . ميتراضرابي- مسئوليت مدني دولت و جبران خسارت توسط آن-  www.shahrefarda.com

مصاحبه با  

آقاي داود میرزایی

دانشجوی  کارشناسی ارشد  رشته ی فیزیک (گرایش هسته ای)

   محمد حسن محقق/ كارشناسي حقوق

ساعت 3:30 دقیقه مقابل دانشکده ی علوم پایه دانشگاه قم برای مصاحبه قرار بود او را ببینم. هنوز ساعت 3:30 دقیقه نشده بود که آرام آرام از راه رسید و با لبخندی که بر گوشه ی لب داشت  سلام کرد. از همان دور که می آمد با خودش هزار حرف ناگفته می آورد که در صفحه های نا چیز ما نمی گنجید. وقتی کنارش نشستم و سر حرف را باز کردم کتابش را که پر بود از فرمول هایی که حتی نمی توانستم یک خطش را بخوانم  بست و شروع کر د از فرمول های مجهول زندگی و درس و مهاجرت گپ زدن.

§         فصل جدید: لطفا به طور خلاصه خودتان را برای خوانندگان ما معرفی فرمایید.

اینجانب داود میرزایی، متولد 1359 دانشجوی رشته ی فیزیک (گرایش هسته ای) در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه قم مشغول به تحصیل می باشم.

§         فصل جدید: در صورت امکان در مورد رشته ی تحصیلی تان بیشتر توضیح دهید.

هدف از فیزیک ارائه ی منطقی و متوالی اصول اساسی نظریه های نسبیت، کوانتومی، ساختار هسته ای و اتمی و چندین موضوع در ذرات بنیادی، فیزیک مولکولی و فیزیک حالت جامد است. به پیشگویی خواص فوتون به منزله ی یک ذره کاملا نسبی مطالعه می شود و آنگاه اثر های کوانتومی بر پایه برهمکنش های فوتون، الکترون معرفی می شوند و خواص موجی ذرات مادی مورد بحث قرار می گیرد. با گسترش اساس نسبیت و فیزیک کوانتومی و... می توان این ها را در فیزیک اتمی، هسته ای، ذرات بنیادی و فیزیک حالت جامد به کار بست. هدف اساسی فیزیک نظری به دست آوردن فرمول بندی برای توصیف جهان فیزیکی است، که کاری سهل و ممتنع به نظرمی رسد زیرا طبیعت دقیق و پیچیده است. لذا لازمه ی دنبال کردن فیزیک نظری آن است که بر روی آخرین پدیدهای کشف شده به طور گستاخانه و مشتاقانه کار و مطالعه شود. و این توانایی را پیدا کنیم که پدیده ها را با عبارت روشن و ساده ی فیزیکی برای افراد ناآشنا توضیح دهیم.

§         فصل جدید:  رشته ی فیزیک دارای چه گرایش هایی است؟

فیزیک به علت گسترده و متنوع بودن دارای شاخه های مختلفی می باشد. ازجمله می توان به چند تای آن که بیشتر در جامعه مورد توجه قرار گرفته است اشاره کرد که    عبارت اند از: فیزیک اتمی، فیزیک حالت جامد، فیزیک هسته ای، فیزیک کیهان شناسی، فیزیک نجوم، فیزیک ذرات بنیادی، فلسفه ی فیزیک و... .

§         فصل جدید:  آیا رشته ی تحصیلی شما در افغانستان پیشینه ای دارد؟

در این مورد اطلاع دقیقی ندارم که آیا این رشته قبلا در دانشگاه های کشورمان تدریس می شده یا نه ولی امیدوارم که این رشته هرچه زود تر در افغانستان جایگاه اصلی خود را پیدا کند، چون وضعیت ایجاب می کند که خودمان متخصص و آگاه به علوم روز باشیم . به نظرم هرکس فیزیک را خوب فهمیده باشد پایه ی همه ی علوم را خوب فهمیده است.

§         فصل جدید:  در نظر دارید پس از تحصیل،در چه زمینه ای و در کجا فعالیت کنید؟

سال سوم / شماره  15و16 / عقرب  و  قوس   1385

فصل جديد ، نشريه علمي/ فرهنگي / سياسي / اجتماعي

دوست دارم که بعد از اتمام این دوره بتوانم دانشجوی دوره ی دکتری شوم و بعد از پایان تحصیل به کشورم برگردم و برای وطنم و جامعه ی دانشگاهی افغانستان مفید باشم.

§         فصل جدید:  در مورد تحصیلات تکمیلی خویش با چه مشکلاتی روبه رو شده اید؟

اول اینکه هزینه ی تحصیل خیلی بالاست. دوم نبود امکانات برای انجام پروژه وپایان نامه و کمبود منابع به دلیل عضو نبودن دانشگاه در مجله های مختلف جهانی .

§           فصل جدید:  آینده ی علمی افغانستان را چگونه ارزیابی می کنید؟

با توجه به پیشرفت جهان و ضربه ای که مردم افغانستان طی این سه دهه از نظر اقتصادی ، فرهنگی و... خورده است، همه هوشیار و بیدار شده اند عصر جنگ و زور به پایان رسیده است و همه به تحصیل روی آورده اند. به نظر من در این دو دهه ی بعد از جنگ، افغانستان راه صد ساله را طی خواهد کرد . انشاء الله

گيري فعاليت ها و اقدامات در دست انجام داشته است .

دراين نشست ها مسايل مورد نظر و روند پيشرفت مسايل در دست اقدام مورد بحث و بررسي قرار گرفته و در زمينه فعاليت هاي آينده و چگونگي سرعت بخشيدن انجام كارها تصميم هاي لازم اتخاذ مي شد كه در فرصتي ديگر گزارش تفصيلي جلسات شوراي مركزي منتشر خواهد شد. 

لازم به ياد آوري است كه علاوه بر جلسات شوراي مركزي جلسات شوراي نويسندگان نشريه فصل جديد هم تشكيل مي شد كه در رابطه با مسايل مختلف مربوط به نشريه به تبادل نظر مي پرداختند.

ديدار و گفتگو با سفير

افغانستان در تهران

اعضاي شوراي مركزي مجمع دانشگاهيان از ابتداي انتخاب  و آغاز  دور جديد فعاليت خود در اوائل سال 1385 يكي از مهمترين دغدغه هاي شان بر قراري ارتباط بين دانشجويان و دستگاه ها و مسئولين ذي ربط و انتقال مشكلات و انتظارات دانشجويان به آنها بوده است تا از اين طريق بتواند در جهت حل مشكلاتي چون بورسيه ، مشكل اقامت دانشجويان فارغ التحصيل ، صدور  پاسپورت هاي تحصيلي ، مخصوصا شرط پاسپورت تحصيلي براي ابتداي پذيرش دانشجو و مسئله باز گشت و اشتغال  قدم هايي را بردارد .

در همين راستا از همان ابتدا چندين دور نشست و گفتگو را با آقاي داوود زي سفير كبير افغانستان در تهران  داشته اند.

در اين ديدار ها روي مسايل پيش گفته بحث ها و گفتگو هاي مفصلي صورت گرفت     و جناب آقاي سفير هم ضمن استقبال خوب و عالي كه از اين گفتگو ها داشتند در زمينه حل مشكلات اقدامات شايسته اي  از جمله راي زني با داخل و انتقال مسايل به مسئولين عالي رتبه دولتي داشته است .

گزارشي از فعاليت

كانون فرهنگي اجتماعي نسل جوان

كانون فرهنگي اجتماعي نسل جوان با حضور جمعي از جوانان و نو جوانان فعال افغانستاني، در تهران تشكيل شد .حجه الاسلام محمد باقر حسيني مسئول اين كانون  از جمله اهداف آن را ايجاد هماهنگي و ارتباط بين جوانان و نو جوانان مهاجر، كشف استعداد ها و ايجاد بستري مناسب براي رشد آن، ارتقاي سطح آگاهي ها و مهارت ها ، مبارزه با جو نااميدي و تشويق و ترغيب جوانان و نوجوانان به ادامه تحصيل و فعاليت هاي مفيد تر اقتصادي دانست.

بخشي از فعاليتهاي كانون عبارتند از :

1.     نشست ماهانه با حضور همه اعضاء با مو ضوعات مورد علاقه كه قبلا از طريق ارسال دعوت نامه رسما اعلام مي شود .

2.     انجام كارهاي مقدماتي تشكيل صندوق قرض الحسنه ويژه جوانان . نوجوانان.

3.     ارسال بوروشور ها و جزوه هاي آموزشي هر پانزده روز يك مرتبه .

4.     ارسال كتابها جيبي هر ماه يك مرتبه .

5.     ديدار با چهره هاي علمي، فرهنگي.

6.     راه اندازي پايگاه اينترنتي براي اطلاع رساني و ارتباطات بيشتر .

به آدرس :www.javan313.blogfa.com

7.     زمينه سازي براي سفرهاي زيارتي تفريحي و باز ديد از مراكز علمي. فرهنگي و آثار باستاني

اين كانون براي اجراي برنامه هاي خود داراي واحد هاي مختلفي است كه در ذيل نام واحد ها و مسئولين آن كه با رآي اعضاء و براي يك سال انتخاب شده اند  ذكر مي شود :

1. واحد قرآني، آقايان محمدرضا توسلي(مسئول)و داوود نوروزي ( معاون)

2.     واحد ديني ، آقاي احمد صادقي( مسئول)

3.     واحد روابط عمومي ، آقايان مهدي رمضاني (مسئول) و رضا جعفری(معاون)

4.     واحد مالي،آقايان جواداخلاقي(مسئول) محمد رضايي  و رضا رضايي (معاونين)

5.                 واحد  فرهنگي، آقايان جواد اسدي (مسئول)  عزيز الله صادقي  و  حسين رمضاني( معاونين)     

با توجه به اينكه اكثريت قريب به اتفاق انجمن ها و مؤسسات فرهنگي و آموزشي موجود در بين مهاجرين با هدف اقتصادي و يا در ميان دانشجويان وطلاب شكل گرفته است بوجود آمدن كانون فرهنگي نسل جوان بدوراز اهداف اقتصادي و در ميان جوانان و نوجوانان و با حضور مستقيم آنها قدمي است مهم كه انشاء الله دست آورد هاي خوبي را در پي خواهد داشت.

مجمع دانشگاهيان افانستان (قم) و نشريه فصل جديد براي كانون فرهنگي اجتماعي نسل جوان و اعضاء محترم آن آرزوي موفقيت مي كند.

 گزارشي از

چهارمين جشن­واره

 ادبی «قند پارسی»

    محمد حسن محقق/ كارشناسي حقوق

 چهارمين جشن­واره ادبی «قند پارسی» با گرامی­داشت جايگه ادبی محمداعظم رهنورد زرياب، نويسنده بزرگ افغانستان و معرفی برگزیدگان دو بخش شعر و داستان به کار خود پایان داد.

جشن­واره «قند پارسی»، بزرگ­ترین گردهم­آیی شاعران و نویسندگانافغانستان است که «خانه ادبیات افغانستان»، آن را برای چهارمين سال پیاپی در ایران برگزار مي­كند. در این جشن­واره که نهم و دهم عقرب (آبان) به مدت دو روز در باغ ورشو تهران برپا بود، شاعران و داستان­نویسان جوان افغان به شعر و داستان­خوانی پرداختند.

چهارمين جشن­واره ادبي «قند پارسي» با پیام حامد كرزي، رييس جمهور افغانستان گشايش يافت. كرزي در پیام خود آورده است: «با مسرت فراوان آگاهي يافتم كه چهارمين جشن­واره ادبيات جوان زبان دري از سوي خانه ادبيات افغانستان و شماري از فرهنگيان افغان مقيم كشور دوست ما ايران در شهر زيباي تهران برگزار مي­گردد». وي با بيان اين­كه فرهنگيان دور از ميهن با اين گونه كارهاي فرهنگي­شان از نظرهاي گوناگون سزاوار ستايش هستند، يك دليل را اين عنوان كرد كه در شرايط دوري از ميهن و زيستن در غربت، به زبان و فرهنگ به ويژه ادبيات جوان افغانستان كه در شرايط دشوار روييده و باليده است، توجه نشان مي­دهند.

رييس جمهور افغانستان با نكوداشت مقام محمداعظم رهنورد زرياب به عنوان فرهنگي فرهيخته، دعوت او را به اين جشن­واره، مثبت ارزيابي و اظهار اميدواري كرد: «فرهنگيان عزيز ما كه در برگزاري اين جشن­واره سهم گرفته­اند، در سال­هاي بعدي در كشورشان در كابل و شهرهاي ديگر به برگزاري چنين جشن­واره­هايي بپردازند. اميد است فرهنگيان مهاجر ما هرچه زودتر به ميهن­شان بازگردند و همراه با فرهنگيان داخل كشور، كارهاي رشد و بالندگي فرهنگ را رونق خاصي بدهند.

در بخش بزرگ­داشت جشن­واره که به محمداعظم رهنورد زرياب، نويسنده بزرگ افغانستان اختصاص داشت، محمود دولت آبادي، داستان­نويس بزرگ ايران و نويسنده رمان معروف «كليدر» با ستودن تلاش­های فرهنگی و ادبی رهنورد زرياب، اظهار داشت: «بهترين راه آشكارسازي يك نويسنده آن است كه آثار او خوانده شود. البته برخي از داستان‌هاي زرياب را به آساني نمي‌توان خواند و فهميد و اين سبب كثرت تأثيرگذاري آن‌هاست. نيز مشتركات بسياري بين يك نويسنده افغان و ايراني وجود دارد.

وي با بيان اين مطلب كه داستان بلند «گلنار و آيينه» را با اشتياق خوانده است، ادامه داد: «بخشي از داستان­هاي زرياب در دهه 50 نوشته شده و فضاي داستان­هاي او در آن دوره، نزديك به فضاي زندگي ما در آن سال­هاست و گويي داستان­هايش در نيشابور خود ما رخ داده است.

نويسنده «جاي خالي سلوچ» گفت: «ما بايد به مردم افغانستان درست مثل مردم خودمان نگاه كنيم و اميدواريم كه هرگز خاطره بدي از ما در ذهن يكديگر باقي نمانده باشد». دولت‌آبادي سپس در ميان تشويق­هاي حاضران، يكي از داستان‌هاي زرياب را خواند.

ابوطالب مظفري، سردبير فصل‌نامه‌«خط سوم» و عضو هيأت داوران بخش داستان جشن­واره، سخن­ران بعدي برنامه بود كه در سخن­راني خود تصريح كرد: «ما چهره‌هاي ماندگاري در تاريخ فرهنگ افغانستان داريم، از آن جمله استاد زرياب كه شخصيتي رندانه دارد كه بيش از هر عالم و روشن­فكري مي‌تواند براي افغانستان مفيد باشد و مشكلات را از دوش اين كشور بردارد. آن‌چه ما را مي‌رهاند، آن است كه رندي در شخصيت انساني وجود داشته باشد و براي ما راه­گشا باشد كه متأسفانه روشن­فكران از اين قضيه غافل‌اند و تنها كسي‌كه چنين ويژگي­اي دارد، استاد زرياب است. او خود را يك روشن­فكر تمام‌عيار فرض نكرده، بلكه با تمام قوا اعتراض مي‌كند و براي فرهنگ آشفته‌وطن خويش تلاش و استقامت مي‌كند.

مظفري افزود: «با اين كه در افغانستان، تفكر دموكراسي بسيار مد است و تفكر ايران‌گريزي و فارسي‌گريزي، ‌اما زرياب كوشيده است كه  

بنيان‌ها را محفوظ بدارد، حتي با وجود آن‌كه روشن­فكران ما از دايره محدود قوميت بيرون نمي‌روند.

در ادامه اين نشست، حميرا قادري، مدير انجمن هنرمندان و فرهنگيان افغان مقيم ايران، در سخناني گفت: «زرياب، ريشه‌تنومند داستان‌نويسي افغانستان است و از مباهات ماست كه در اطراف اين ريشه، شاخه‌دواني كنيم. استاد زرياب در داستان خود از رهگذر تكنيك‌هاي حرفه‌­اي وارد شده ا‌ست. روايت داستان او در فضاي جريان سيال ذهن اتفاق مي‌افتد و ما را به حيطه رئاليسم جادويي سوق مي‌دهد. كيفيت داستان زرياب، به‌عنوان پدر داستان‌نويسي امروز افغانستان هم­چنان پابرجاست و ما به حضور اين استاد ارجمند در ميان خود افتخار مي‌كنيم.

سپس محمداعظم رهنورد زرياب، داستان‌نويس برجسته افغانستان، سخن­راني خود را اين‌گونه آغاز كرد: «ما بايد خودمان را خوش­بخت و شاد بدانيم؛ زيرا اگر چيز ديگري در چنته نداشته باشيم، ادب پارسي را داريم كه قابل باليدن و افتخار كردن است. زبان پارسي با گذشته‌اي درخشان، دايره‌اي وسيع را زير سلطه‌خود داشته است، چه به لحاظ جغرافيايي و چه به لحاظ فرهنگي. پوشكين ـ بهترين شاعر روسيه ـ در بسياري از موارد از ادب پارسي تأثير پذيرفته است. پائولو كوئيلو در «كيمياگر» آن‌چه را گفته است كه پيش از او مولانا در «مثنوي معنوي» سروده بود. زبان فارسي، ميراث مشترك كشورهاي پارسي‌زبان از جمله ايران، افغانستان و تاجيكستان است.

زرياب درباره اين­كه چرا زبان «پارسي» را زبان «دري» نيز مي‌گويند، گفت: «در دهه‌30 خورشيدي، شماري از پژوهش­گران افغانستان كه به گونه‌اي از زبان آركاييك علاقه‌مند بودند، دريافتند كه اين زبان را در گذشته «دري» گفته‌اند و بهتر است اين واژه را جانشين لفظ «پارسي» كنند، هم­چنان كه فردوسي نيز از لفظ دري درباره اين زبان بهره گرفته است.

وي ادامه داد: «در اين ميان، آن‌چه مهم است، روح زبان پارسي است. ما بايد اين روح را تجليل كنيم و از اين روح بزرگ الهام بگيريم. بدون

شك، فرق‌هايي بين زبان ما در ايران،‌افغانستان و

تاجيكستان وجود دارد كه همه اين‌ها تفاوت در لهجه‌هاست و تفاوت در زبان محسوب نمي‌گردد.

رهنورد زرياب در پايان سخنانش، از حضور محمود دولت­آبادي و ديگر بزرگان فرهنگ و ادب افغانستان و ايران در برنامه سپاس­گزاري كرد.

سپس محبوبه ابراهيمي، مدير بخش علمي جشن­واره، بيانيه‌هيأت داوران را خواند كه در بخشي از آن آمده بود: «متأسفانه در بخش داستان با ضعف نسبي آثار در مقايسه با دوره‌هاي پيشين مواجه بوده‌ايم و اين مسأله در يك­نواختي تكنيك، فاصله گرفتن از معيارها، سهل‌انگاري در زبان و دور شدن از خاصيت‌هاي بومي و وطني به چشم مي‌خورد. در بخش شعر، خوش­بختانه پيشرفت قابل ملاحظه‌اي نسبت به دوره‌هاي قبل به وقوع پيوسته است. شعرها از عمق كافي نسبت به زبان و بيان برخوردار بودند و آثار و چهره‌هاي جديد، نويدبخش دورنمايي روشن و متعالي است.

حافظ موسوي، محمدكاظم كاظمي و سيدرضا محمدي، داوران اين دوره جشن­واره در بخش شعر بودند و سيدابوطالب مظفري، محمدحسين محمدي و محمدرضا گودرزي نيز در بخش داستان، داوري كردند.

گفتني است در بخش شعر، سيدالياس علوي، سيدعاصف حسيني و زهرا حسين‌زاده به ترتيب، مقام­هاي نخست تا سوم را به دست آوردند و وجيهه خدانظر، زهرا زاهدي، روح‌الامين اميني و علي­مدد رضواني به‌عنوان شاعران برگزيده معرفي شدند. در بخش داستان نيز فاطمه موسوي، سكينه محمدي و تينا محمدحسيني، نويسندگان برتر و آمنه محمدي، صديقه كاظمي و بتول محمدي،

نويسندگان برگزيده شناخته شدند .هديه برگزيدگان و شاعران و نويسندگان برتر را

آقايان محمداعظم رهنورد زرياب، ياسين تخاري (رايزن سفارت افغانستان)، حضرت وهريز (رييس مركز مطالعات استراتژيك وزارت خارجه افغانستان)، ابوطالب مظفري (شاعر افغانستان و داور بخش داستان)، حافظ موسوي (شاعر ايراني و داور بخش شعر) و ضيا قاسمي (دبير جشن­واره) به آنان اهدا كردند. هم­چنين قاسمي، هديه ويژه­

اي را از سوي «خانه ادبيات افغانستان» به استاد محمداعظم رهنورد زرياب پيش­كش كرد.

 "خانه ادبيات افغانستان" این جشن­واره را با هم­کاری مرکز آفرینش­های ادبی حوزه هنری، معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ستاد مشارکت در بازسازی افغانستان مربوط به وزارت امور خارجه، شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی، بنياد حفظ آثار و گسترش ارزش­هاي دفاع مقدس و فرهنگ­سراي پايداري برگزار كرد.

"خانه ادبيات افغانستان"، نهادی غیردولتی است که گروهي از جوانان شاعر و نويسنده افغانستان در سال 1381 در تهران بنيان نهاده­اند و در زمینه فرهنگ، هنر وادبیات جوان افغانستان فعالیت می­کند. مجله ادبی «فرخار» نیز ارگان نشراتی این مرکز است که هر فصل منتشر می­شود و به ادبیات پارسی در گستره افغانستان، ایران و تاجیکستان می­پردازد لازم به ذکر است که آقایان سید علی رضا جعفری و محمد حسن محقق از اعضای مجمع دانشگاهیان قم برای ارائه ی آثار ادبی شان به این همایش دعوت شده بودند.

 شماره ۱۵ و ۱۶ فصل جدید

بود که در وبلاگ قرار دادیم.

فرا رسیدن سال ۱۳۸۶ را

خدمت همه مردم مخصوصا دانشج.یان گرامی  تبریک عرض می نماییم و برای آنها آرزوی داشتن سالی همراه با توفیق  و سلامتی و سر بلندی داریم.